OUDE WAND 53 (huis 't Klompje)

 

tekst: M. Groothedde
foto's: R. Dingshoff

Het pand is tegen de stadsmuur aangebouwd. In de noordmuur zijn de resten van een steunbeer aanwezig. De zuidmuur staat al ruim een meter ten zuiden van de volgende steunbeer. Deze steunbeer is als fundering onder de zuidelijke kelder aanwezig. De oostmuur is, zoals gezegd, de stadsmuur zelf, maar in de loop van de tijd flink teruggekapt om ruimte te winnen. Het pandje lijkt op grond van het metselwerk en de balklagen in de 18e en 19e eeuw tot stand te zijn gekomen. In de 18e eeuw komt ook de naam van herberg 't Klompje voor.

Op de kadastrale minuut van 1832 heeft het pandje reeds zijn huidige breedte (Kad. Sectie F 1393). Het pand heeft de breedte van anderhalve muurboog, wat ten opzichte van de middeleeuwse perceelsuitgifte niet logisch is. De middeleeuwse muurhuisjes waren meestal een muurboog breed, van het midden van de steunbeer naar het midden van de volgende en een boog als interieur. Oude Wand 49 en 51 hebben nog altijd deze breedte van een muurboog, wat op een gevelbreedte van twee vensterassen neerkomt.

Oude Wand 53 (drie vensterassen) zou dus naar het zuiden een half perceeltje verbreed zijn. Hierop wijst ook een vondst in de zuidelijke kelder. Van de steunbeerfundering naar de zijmuur met nr. 55 is een beerputje gevonden met een vulling met vondstmateriaal uit de tweede helft van de vijftiende eeuw. De put loopt echter onder de zijmuur door naar Oude Wand 55, vermoedelijk tot aan de volgende steunbeer. Oude Wand 53-55, nu twee huizen, bestaat dus uit drie bogen, corresponderend met drie percelen rond 1500.

Het middelste perceel is opgedoekt ten bate van de uitbreiding van beide andere huizen. De nieuwe woningscheidende muur tussen 53 en 55 werd over de beerput van het opgedoekte pandje heen gebouwd Bij die gelegenheid kreeg Oude Wand 53 twee kleine tongewelvenkeldertjes naast elkaar waarbij de helft van de beerput tot kelderdiepte werd gesloopt. Slechts de onderste halve meter met vondstmateriaal bleef onder de keldervloer behouden.

Het vondstmateriaal (OW53-1) bestaat uit een maigelein, een roodbakkende bakpan, kom, twee borden en twee olielampen, een Langerwehe-steengoed kruikje, een fragment van een tweede, een Langerwehe 'spinpotje' en een spinklos, voorts wat botmateriaal van vis, gevogelte, kleine en grote zoogdieren.

Twee late Siegburg protosteengoedscherven (OW53-2), gevonden in waarschijnlijk de insteek van de stadsmuur, wijzen op de datering van de bouw van de muur omstreeks 1275-1300.

Een bijzonder object werd onder de keldervloer van het noordelijke keldertje gevonden: een benen tuimelaar van een kruisboog, datering vermoedelijk 15e eeuw (OW53-3), zie J. Baart 1977, Opgravingen in Amsterdam p.446-448.

In deze noordelijke kelder werd eveneens tussen de steunberen het restant van een beer- of afvalkuil gevonden uit de periode 1500 - 1550. Slechts drie objecten konden archeologisch worden gereconstrueerd: een tonpot en een hoge steilwandige grape van witbakkend Hafner-aardewerk en een roodbakkend kommetje met worstoor (OW53-4).
De overige losse vondsten waren niet bijzonder en hebben een onduidelijke vondstcontext.

TUIMELAAR
Materiaal: been
Functie: ontspanningsmechanisme van een kruisboog
Reparatie door middel van spijker
Datering: 15e eeuw
DRINKKANNETJE
Materiaal: steengoed met bruin gevlekte zoutglazuur
Herkomst: Langerwehe (halfweg tussen Aken en Keulen)
Datering: 1450 - 1525
Hoogte 13 cm.
SPINPOTJE
Materiaal: steengoed met bruin en grijs gevlekte zoutglazuur
Herkomst: Raeren of Langerwehe (halfweg tussen Aken en Keulen)
Het kruikje werd, gevuld met vet, om de hals gedragen, en gebruikt om bij het spinnen van vlas de vingers vet te houden.
Datering: 1450 - 1525
Hoogte 7.1 cm.
SPINKLOSJE
Materiaal: steengoed met grijze zoutglazuur
Herkomst: Langerwehe of Siegburg
Functie: tol voor spinnen van wol
Datering: 1450 - 1525
BORD OP STANDVINNEN
Materiaal: Roodbakkend aardewerk met loodglazuur
Herkomst: Nederlanden (Zutphen?)
Datering: 1450 - 1525
Diameter 24 cm.
KOM
Materiaal: Roodbakkend aardewerk met loodglazuur
Herkomst: Nederlanden (Zutphen?)
Datering: 1450 - 1525
Diameter 16 cm.
BAKPAN MET STEEL EN SCHENKLIP
Materiaal: Roodbakkend aardewerk met loodglazuur
Herkomst: Nederlanden (Zutphen?)
Datering: 1450 - 1525
Diameter 23 cm.
MAIGELEIN
Materiaal: Glas
Herkomst: Duitsland - Ardennen
Functie: drinkkommetje
Datering: 1450 - 1525
Diameter 8 cm.,hoogte 3 cm.
KOP MET WORSTOORTJE
Materiaal: Roodbakkend aardewerk met zoutglazuur
Herkomst: Nederlanden (Zutphen?)
Datering: 1500 - 1550
Diameter 14 cm., hoogte 7.5 cm.
STEILWANDIGE GRAPE
Materiaal: witbakkend Hafner-aardewerk met loodglazuur
Herkomst: Keulen, Frechen
Datering: 1500 - 1550
Hoogte 20 cm.
TONPOT
Materiaal: witbakkend Hafner-aardewerk met loodglazuur
Herkomst: Keulen, Frechen
Datering: 1500 - 1550
KOPEREN HEFT? (functie onbekend)
Materiaal: gegoten koper
Herkomst: ?
Datering: 1500 - 1550
Lengte 8 cm.
BAKSTEEN met pootafdruk van hond
Materiaal: baksteen
Herkomst: Zutphen
Datering: 1275 - 1300
HALSFRAGMENT VAN KRUIK
Materiaal: nauwelijks gesinterd steengoed met engobe
Herkomst: Langerwehe (halfweg Aken en Keulen)
Datering: 1450 - 1525
FRAGMENT VAN BORD OP STANDVINNEN
Materiaal: Roodbakkend aardewerk met loodglazuur
En slibdecoratie op de vlag
Herkomst: Nederlanden (Zutphen?)
Datering: 1450 - 1525
AARDEWERK FRAGMENT IN METSELWERK MUUR
Materiaal: (proto) steengoed
Herkomst: Siegburg
Datering: 1250-1300

 

SLACHT- EN CONSUMPTIEAFVAL
Afkomstig uit de beerput (1450 - 1500)
Materiaal: been
Vertegenwoordigd zijn:

  • rund
  • varken
  • klein zoogdier (haas)
  • hond (huisdier)
  • divers gevogelte
  • diverse vis
  • Twee fragmenten van een KAN
      Materiaal: Proto-steengoed
      Herkomst: Siegburg
      Datering: 1275 - 1300
      Mogelijk uit 'bouwput' van de stadsmuur
  • FRAGMENTEN VAN BRAADSLEDE (VETVANGER)
      Materiaal: Roodbakkend aardewerk met loodglazuur
      Herkomst: Nederlanden (Zutphen?)
      Datering: 1500 - 1550
  • FRAGMENTEN VAN TWEE OLIELAMPEN
      Materiaal: Roodbakkend aardewerk met loodglazuur
      Herkomst: Nederlanden (Zutphen?)
      Datering: 1450 - 1525

terug